Międzynarodowy Dzień Świadomości Jąkania – czym ono jest i jakie są jego przyczyny?

 

Jakie rodzaje jąkania da się wyróżnić?

Najważniejszy jest podział na jąkanie:

• rozwojowe – pojawiające się między 3. a 5. rokiem życia, czyli okresie kształtowania się mowy i umiejętności składania wypowiedzi, zanikające z czasem w wyniku poprawy zasobu słownictwa oraz płynności językowej,
• nabywane na różnych etapach życia (najczęściej w wieku wczesnoszkolnym, rzadziej nastoletnim lub dorosłym) – nie przechodzi samoistnie, ale da się je wyleczyć.

Dodatkowo ze względu na rodzaj skurczów aparatu mowy, oddechowego i fonacyjnego, wyróżnia się jąkanie:

• kloniczne – powodujące powtarzanie określonych dźwięków (np. zgłosek),
• toniczne – objawiające się zacinaniem się na literze lub słowie bądź tzw. blokami w trakcie mówienia,
• kloniczno-toniczne – występujące, gdy pojawiają się zarówno skurcze kloniczne, jak i toniczne.

Ponadto ze względu na stopień nasilenia objawów jąkanie klasyfikowane jest jako łagodne, umiarkowane, znaczne albo głębokie.

 

Przyczyny jąkania u dzieci i dorosłych

Najczęściej jąkanie powoduje kombinacja kilku różnych czynników o podłożu behawioralnym, lingwistycznym, biologicznym, a także psychologicznym. Z tego powodu podczas terapii tego zaburzenia, przypadek każdej osoby należy rozpatrywać indywidualnie. Co ciekawe, występuje ono częściej i zwykle przybiera cięższą postać u mężczyzn niż kobiet, ale do tej pory nie udało się wskazać jednoznacznych przyczyn tego zjawiska.

 

Jak pomóc osobie jąkającej się podczas rozmowy?

Podczas rozmowy z osobą jąkającą się należy:

• mówić spokojnie i bez wywierania presji na jak najszybszą odpowiedź z drugiej strony,
• nie dokańczać słów lub zdań za rozmówcę, tylko poczekać cierpliwie na koniec wypowiedzi,
• słuchać uważnie, nie przerywając wypowiedzi w połowie, nawet jeśli znalazł się w niej jakiś błąd językowy.

Warto też spróbować dostosować własny język do wieku i stanu wiedzy rozmówcy (np. nie używać zbyt długich zdań czy skomplikowanych wyrażeń w rozmowie z nowym pracownikiem firmy, który nie zna jeszcze branżowego żargonu).

Międzynarodowy Dzień Świadomości Jąkania obchodzi się raz w roku, ale wiele osób latam żyje z jąkaniem. Takie zaburzenie płynności mowy da się wyleczyć, jednak to czasochłonny proces. Dlatego nie należy śmiać się z osób jąkających się czy próbować na siłę im pomagać – zamiast tego warto je wysłuchać i wspierać.