Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka – jakie są prawa dzieci i gdzie szukać pomocy, gdy są łamane?

Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka – jakie są prawa dzieci i gdzie szukać pomocy, gdy są łamane?
Data publikacji: 2023-11-17

 

Konwencja o prawach dziecka i jej zapisy

Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka został ustanowiony 20 listopada – jest to bowiem rocznica uchwalenia Konwencji o prawach dziecka, przyjętej właśnie tego dnia, w 1989 roku, przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Dokument ten określa podstawowe obowiązki zarówno opiekunów, jak i instytucji państwowych wobec najmłodszych, ale przede wszystkim zawiera katalog praw oraz wolności przysługujących dzieciom. Te zaś zostały sformułowane w oparciu o szeroko rozumiane dobro dzieci, ich równość, respektowanie praw rodziców, a także reguły pomocy państwa.

Wśród podstawowych praw dziecka, zawartych w Konwencji, należy wymienić:

  • prawa cywilne, w tym np. do życia, rozwoju, tożsamości, wolności, nietykalności osobistej, swobody myśli, wyrażania własnych poglądów, wychowania w rodzinie czy ochrony przed przemocą,
  • prawa socjalne, obejmujące choćby odpowiedni poziom życia, ochronę zdrowia i możliwość wypoczynku,
  • prawa kulturalne oraz polityczne – dostęp do edukacji, dóbr kultury, informacji, pokojowego stowarzyszania się, a także znajomość swoich praw.

Konwencja o prawach dziecka obowiązuje we wszystkich krajach świata (choć Stany Zjednoczone, mimo podpisania, nie ratyfikowały jej).

 

Ochrona praw dzieci w Polsce i na świecie

Obchody Międzynarodowego Dnia Praw Dziecka to okazja do świętowania uchwalenia kluczowego dokumentu, jakim jest Konwencja o prawach dziecka, a zarazem do zwiększania świadomości społecznej na temat ich łamania. W wielu krajach podstawowe wolności najmłodszych wciąż są naruszane; w Polsce również nierzadko dochodzi do przemocy wobec nich. Fundamentalne znaczenie ma więc zarówno ochrona prawna, jak i otaczanie naszych pociech odpowiednią opieką na co dzień oraz okazywanie im przywiązania, szacunku, zrozumienia.

Łamanie praw dziecka – gdzie szukać pomocy?

Warto jednocześnie wiedzieć, gdzie zgłaszać przypadki naruszania praw dzieci, a także uświadamiać je same, że mogą liczyć na wsparcie. W sytuacjach zagrożenia należy oczywiście niezwłocznie skontaktować się z policją, pogotowiem lub strażą pożarną; świadkowie przemocy w rodzinie mogą zaś zadzwonić na “Niebieską Linię” pod numerem 801 120 002. Anonimowe wsparcie dla rodziców czy opiekunów zapewnia natomiast linia pomocy psychologicznej 800 100 100.

Dzieci mogą także informować o swoich problemach samodzielnie, kontaktując się np. z całodobowym Dziecięcym Telefonem Zaufania Rzecznika Praw Dziecka pod numerem 800 12 12 12 albo poprzez czat na stronie czat.brpd.gov.pl. Trzeba również wspomnieć o działającym przez 24 godziny, 7 dni w tygodniu telefonie zaufania dla dzieci i młodzieży: 116 111.

Nie ma nic ważniejszego niż dbanie o dobro naszych dzieci – otaczajmy je więc odpowiednią opieką na co dzień, reagujmy na ich krzywdę i nie pozwalajmy im zapominać, jak wiele dla nas znaczą.