Medyczna marihuana dla chorych- jakie są jej perspektywy?

 

Medyczna marihuana

Historia uprawy przez człowieka marihuany sięga już kilku tysiącleci. Z uwagi na jej wszechstronne zastosowanie była to jedna z najczęstszych roślin uprawnych. Roślina ta pochodzi najprawdopodobniej z rejonów Azji Środkowej. Początkowo stosowano ją do wyrobu tekstyliów, włókien i papieru. Później jednak odkryto medyczne właściwości marihuany. Pierwsze wzmianki o tym pochodzą ze starożytnych chińskich źródeł. Już wtedy prawdopodobnie wiedziano o jej psychostymulujących właściwościach. W dzisiejszych czasach, z tego powodu posiadanie i rozprowadzanie marihuany jest w Polsce zabronione - chyba że mówimy o medycznej marihuanie, którą można legalnie kupić w aptece.

W ostatnich kilkunastu latach pojawia się coraz więcej rzetelnych publikacji naukowych dotyczących stosowania medycznej marihuany. Na ich podstawie odbywała się w Polsce szeroka dyskusja na temat legalizacji marihuany. Od 1 listopada 2017 roku medyczna marihuana jest w Polsce legalna. Z kolei na receptę medyczną marihuanę można kupić w naszym kraju od 17 stycznia 2019 roku.

Istnieją dwie główne odmiany konopi (Cannabis L.). Do celów rekreacyjnych używa się konopi indyjskich (Cannabis indica). Ta odmiana jest nielegalna i dostać ją można tylko na tak zwanym czarnym rynku. Legalna marihuana medyczna uzyskiwana jest z konopi siewnych (Cannabis sativa). Dwudziesty kwietnia jest nieformalnym świętem zwolenników legalizacji zielonych konopi, zwany Dniem Marihuany. Jednak trzeba odróżnić posiadanie marihuany na własny, rekreacyjny użytek (co jest nielegalne), a pozwolenie na jej stosowanie ze wskazań medycznych. Warto dowiedzieć się więcej na temat tej rośliny - na co pomaga medyczna marihuana?

 

Właściwości medycznej marihuany

Marihuana ma w swoim składzie ponad 500 różnego rodzaju związków chemicznych - większość z nich wykazuje biologiczną aktywność. Za najsilniejsze związki, które działają na człowieka, uznaje się THC (tetrahydrokannabinol) oraz CBD (kannabidiol).

THC a CBD - czym się różnią?

THC w marihuanie medycznej odpowiada za jej psychoaktywne właściwości. To właśnie tetrahydrokannabinol sprawia, że po zażyciu marihuany mamy euforyczne wrażenia. Ponadto wykazuje on również działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, a także rozluźniające mięśnie. CBD z kolei nie ma właściwości psychoaktywnych - nie powoduje omamów i przywidzeń. Działa on przeciwbólowo, przeciwlękowo, reguluje sen oraz działa antydepresyjnie.

Marihuana ma mnóstwo innych aktywnych związków (między innymi flawonoidy, terpeny i kanflawiny), jednak to THC i CBD mają najsilniejsze właściwości. Preparaty z medyczną marihuaną dostępne w aptece mogą mieć różny stosunek THC do CBD, w zależności od tego, na jakie schorzenie cierpi pacjent. Na przykład przy stosowaniu medycznej marihuany na sen, powinno się używać suszu, który jest bardziej bogaty w CBD, a mniej w THC.

Medyczna marihuana - zastosowanie

Stosowanie medycznej marihuany jest możliwe dopiero po odpowiedniej konsultacji z lekarzem. Nie jest to terapia pierwszego rzutu. Zastosowanie medycznej marihuany w Polsce jest raczej leczeniem uzupełniającym lub gdy inne terapie przestają skutkować. Medyczna marihuana działa poprzez oddziaływanie na układ endokannabinoidowy człowieka. Ten system reguluje wiele funkcji fizjologicznych w organizmie, takich jak nastrój, sen, apetyt, ból i inne. Dlatego surowiec ten można z powodzeniem stosować na szereg chorób i dolegliwości, takich jak:

• chroniczny ból mięśni, kości, bóle neuropatyczne i migrenowe, bóle związane z chorobą onkologiczną
• nudności i wymioty, także związane z chorobą onkologiczną oraz inne dolegliwości jelitowe jak choroba Leśniowskiego-Crohna
• stwardnienie rozsiane
• choroba Parkinsona i Alzheimera
• padaczka (również dziecięca)
• zaburzenia psychiczne
• ADHD i autyzm
• zaburzenia snu
• PTSD, czyli zespół stresu pourazowego
• reumatoidalne zapalenie stawów
• choroby skóry jak łuszczyca czy AZS

Medyczna marihuana nie jest oczywiście lekiem, który wyleczy wymienione schorzenia. Jednak z powodzeniem może niwelować przykre dolegliwości, znacznie podnosząc przy tym komfort życia pacjenta.

 

Gdzie kupić marihuanę medyczną?

Gdzie można kupić medyczną marihuanę? W aptece oczywiście. Jednak jest ona dostępna tylko na receptę i przy zachowaniu ściśle określonych warunków. Recepta na marihuanę medyczną musi posiadać oznaczenie Rpw - jest to specjalny rodzaj recepty przeznaczony tylko do leków narkotycznych. Ponadto w opisie musi znajdować się dokładny rodzaj suszu, który ma być wykupiony - jego gramatura i bardzo ścisłe dawkowanie. Recepta Rpw może być już tylko i wyłącznie elektroniczna, ale może ją wystawić każdy lekarz, bez względu na specjalizację. Recepta na susz z konopi jest oczywiście nierefundowana i pacjent musi zapłacić pełną cenę za lek. Aktualnie 1 gram suszu kosztuje 50 – 70 złotych.

A gdy już mamy susz w domu, to jak najlepiej go podać?

 

Jak stosować medyczną marihuanę?

Wielu specjalistów zgodnie twierdzi, że jedną z najlepszych metod podawania medycznej marihuany pacjentowi jest waporyzacja. Przeprowadza się to przez specjalne urządzenie zwane waporyzatorem. Susz konopny nie jest w nim spalany, jak zwyczajowo się to robi w tradycyjnych papierosach, a jedynie podgrzewany przez strumień ciepłego powietrza. Poprzez takie podgrzanie nie traci się zbyt wielu cennych związków, które mogłyby ulec spaleniu. Temperatura uzyskiwana w waporyzatorze jest dużo niższa niż w procesie spalania, dlatego ekstrakcja przebiega dłużej. Przez waporyzator można podać suszone zioła, takie jak susz konopny właśnie, jak i różnego rodzaju olejki służące do inhalacji. Spalanie suszu tradycyjną metodą nie jest zalecane z uwagi na możliwość dostania się do organizmu niebezpiecznych i szkodliwych substancji smolistych.

 

Bibliografia:

• A. Owczarek, P. Kozaczuk, B. Grimling, B. Karolewicz; Uwarunkowania stosowania marihuany do celów medycznych w Polsce; Farmacja Praktyczna; Tom 79; nr 7; 2023; 379-396
• M. Klinowski; Medyczne konopie i problematyka regulacji produktów CBD; Przegląd Prawa Medycznego; Tom 4; Nr 2; 2022; 4-62
• M. Wolan, K. Dziadosz, A. Jacek; Medyczna marihuana w Polsce. Czy lekarze i przyszli pracownicy medyczni chcą jej legalizacji?; Polski Przegląd Nauk o Zdrowiu; 1; 54; 2018
• A. Klimkiewicz, A. Jasińska; Zdrowotne następstwa rekreacyjnego używania kannabinoidów; Psychiatria; tom 15; nr 2; 88-92
• T. Dzierżanowski; Kannabinoidy - możliwości zastosowania w medycynie paliatywnej; Medycyna Paliatywna; 2018; 10 (1); 1-11

Autor: mgr farm. Wojciech Ziółkowski